Arabuluculuğa ilk kez katılan pek çok kişi arabulucuyu bir hakim veya kendi danışmanı gibi görür. Oysa arabulucunun rolü ikisinden de farklıdır. Arabulucunun ne yapıp ne yapamayacağını bilmek, süreçten doğru beklentiyle yararlanmanızı sağlar.

Arabulucu kimdir?

Arabulucu, Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı, hukuk fakültesi mezunu ve mesleğinde en az beş yıllık kıdemi bulunan, arabuluculuk eğitimini tamamlamış ve gerekli sınavı geçmiş bir gerçek kişidir. Sicile kayıtlı arabulucular arabulucu unvanını kullanabilir ve faaliyet sırasında bu unvanı belirtmek zorundadır.

Arabulucunun yaptıkları

• Tarafları bir araya getirir: Seçildikten veya görevlendirildikten sonra tarafları en kısa sürede ilk toplantıya davet eder.
• Aydınlatır: Faaliyetin başında tarafları arabuluculuğun esasları, süreci ve sonuçları hakkında bilgilendirir.
• İletişimi yönetir: Tarafların birbirini anlamasını sağlayacak bir iletişim süreci kurar; taraflarla birlikte veya ayrı ayrı görüşebilir.
• Çözüm önerebilir: Tarafların çözüm üretemediği ortaya çıkarsa bağlayıcı olmayan bir çözüm önerisinde bulunabilir.
• Süreci belgeler: Faaliyetin nasıl sonuçlandığını bir tutanakla belgelendirir, tutanağı ve belgeleri beş yıl saklar ve son tutanağın bir örneğini Bakanlığa gönderir.
• Gizliliği korur: Kendisine sunulan bilgi ve belgeleri, aksi kararlaştırılmadıkça gizli tutar.

Arabulucunun yapamadıkları

• Karar veremez: Arabulucu hakim değildir. Niteliği gereği yargısal yetki kullanımı olan ve yalnızca hakimin yapabileceği işlemleri yapamaz. Kimseyi haklı veya haksız ilan edemez, taraflara bir çözümü dayatamaz.
• Taraf tutamaz: Görevini tarafsız biçimde ve şahsen yürütmek, taraflar arasında eşitliği gözetmek zorundadır.
• Size hukuki danışmanlık yapamaz: Tarafsızlık ilkesi gereği bir tarafın lehine hesap yapamaz, “bu teklifi kabul edin” diyemez.
• Sonradan avukatınız olamaz: Arabulucu olarak görev yaptığı uyuşmazlıkla ilgili açılan davada taraflardan birinin avukatı olarak görev üstlenemez.
• Aracılık ücreti alamaz: Belirli kişiler için aracılık yapma veya belirli kişileri tavsiye etmenin karşılığı olarak ücret alamaz.
• Reklam yapamaz: İş elde etmek için reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve hareketten kaçınmak zorundadır.

Tarafsızlık şüphesi varsa

Arabulucu, tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektirecek önemli hal ve şartlar varsa bunu taraflara açıklamak zorundadır. Bu açıklamaya rağmen taraflar birlikte isterlerse arabulucu görevi üstlenebilir veya sürdürebilir. Dava şartı arabuluculukta ise arabulucuyu kural olarak büro atadığından, taraflar sürecin başında tarafsızlıkla ilgili kaygılarını dile getirmelidir.

Arabulucunun ücreti

Arabulucu, faaliyeti karşılığında ücret ve masraf isteme hakkına sahiptir ve avans talep edebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça ücret, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir ve taraflarca eşit karşılanır. Dava şartı arabuluculukta bazı hallerde ücret Adalet Bakanlığınca ödenir. Ayrıntılar: Arabuluculuk Ücreti Kim Öder?

Arabulucu ile avukat arasındaki fark

	Arabulucu	Avukatınız
Kimin yanında?	Tarafsız, her iki tarafa eşit mesafede	Yalnızca sizin yanınızda
Hukuki tavsiye	Veremez	Verir
Alacak hesabı	Sizin adınıza yapamaz	Yapar
Görüşmelerde	Süreci yönetir	Sizi temsil eder ve sizin adınıza müzakere eder
Anlaşma belgesi	Düzenler ve imzalar	İçeriğini sizin lehinize kontrol eder, imzalar

Bu nedenle arabuluculuk sürecinde arabulucunun varlığı, kendi avukatınızın yerini tutmaz. İkisi farklı ve birbirini tamamlayan rollerdir.

Sonuç

Arabulucu, tarafların kendi çözümlerini bulmasına yardımcı olan tarafsız bir kolaylaştırıcıdır. Sizin haklarınızı savunmak ve çıkarınızı korumak ise avukatınızın görevidir. Arabuluculuk sürecinden en iyi sonucu almanın yolu, bu iki rolün farkında olarak masaya oturmaktır.

İlgili yazılar: Arabuluculuk Nedir? · Arabuluculukta Avukatla Temsil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.