“Arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır?” sorusunun cevabı, uyuşmazlığınızın türüne göre değişir. Bu rehberde başvuruyu dört adımda özetliyor ve her adım için ayrıntılı yazılarımıza yönlendiriyoruz.

Adım 1: Uyuşmazlığınız hangi türde?

Önce arabuluculuğun zorunlu (dava şartı) mu yoksa isteğe bağlı (ihtiyari) mi olduğunu belirleyin.

Dava şartı arabuluculuk (dava açmadan önce zorunlu):

• İşçi-işveren alacak ve tazminatları, işe iade
• Konusu bir miktar para olan ticari uyuşmazlıklar
• Tüketici mahkemesinde görülecek tüketici uyuşmazlıkları
• Kira uyuşmazlıkları
• Ortaklığın giderilmesi (paylaştırma)
• Kat mülkiyeti uyuşmazlıkları
• Komşu hakkı uyuşmazlıkları

İhtiyari arabuluculuk (isteğe bağlı): Yukarıdakilerin dışında kalan ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği tüm özel hukuk uyuşmazlıkları. Örneğin aile hukukuna ilişkin mali konular, miras, trafik kazası ve iş kazası tazminatları, inşaat sözleşmeleri, ortaklar arası uyuşmazlıklar.

Ayrıntılı karşılaştırma: Dava Şartı ve İhtiyari Arabuluculuk Farkları

Adım 2: Başvuruyu hazırlayın

Her iki türde de şu bilgileri ve belgeleri hazırlayın:

• Kendi kimlik ve iletişim bilgileriniz
• Karşı tarafın bildiğiniz tüm iletişim bilgileri (adres, telefon, e-posta; şirketlerde tam unvan ve merkez adresi)
• Uyuşmazlığın kısa açıklaması
• Talep ettiğiniz tüm kalemler (örneğin kıdem, ihbar, fazla mesai; kira alacağı, tahliye)
• Talebinizi destekleyen belgeler (sözleşme, bordro, fatura, yazışmalar)

Örnek metinler: Arabuluculuk Başvuru Formu ve Örnekler

Adım 3: Başvuruyu yapın

Dava şartı arabuluculukta

• Nereye: Yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna. İş uyuşmazlıklarında karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer; tüketici uyuşmazlıklarında tüketicinin yerleşim yeri de seçilebilir. Ayrıntılar: Yetkili Büro ve Yetki İtirazı
• Nasıl: Adliyedeki büroya şahsen, e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden çevrim içi veya avukatınız aracılığıyla UYAP Avukat Portal üzerinden. Ayrıntılar: e-Devlet ve UYAP Üzerinden Başvuru
• Arabulucu: Büro tarafından listeden atanır; taraflar listedeki bir arabulucuda anlaşırsa o kişi görevlendirilir.
• Ücret: Başvuru için ücret ödenmez. Anlaşma sağlanamaz ve görüşme iki saatten kısa sürerse arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığınca karşılanır.

İhtiyari arabuluculukta

• Nereye: Doğrudan, tarafların birlikte seçtiği ve Arabulucular Siciline kayıtlı bir arabulucuya.
• Nasıl: Karşı tarafa arabuluculuk teklif edilir; teklif kabul edilirse arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder.
• Ücret: Kural olarak taraflarca eşit olarak karşılanır.

Ayrıntılar: İhtiyari Arabuluculuğa Nasıl Başvurulur?

Adım 4: Süreç ve sonrası

• Süre: Dava şartı arabuluculukta iş, tüketici ve kira gibi uyuşmazlıklarda üç hafta (en fazla bir hafta uzatma); ticari uyuşmazlıklarda altı hafta (en fazla iki hafta uzatma).
• İlk toplantı: Dava şartı arabuluculukta ilk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından yaptırımı vardır (tüketici aleyhine uygulanmaz).
• Anlaşma halinde: Anlaşma belgesi imzalanır; anlaşılan konularda dava açılamaz. İmzadan önce: Anlaşma Belgesi Kontrol Listesi
• Anlaşamama halinde: Son tutanak düzenlenir ve dava yolu açılır. Ayrıntılar: Son Tutanak ve Dava Süreci

Kritik süreler

• İşe iade: Fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde başvuru; anlaşamama halinde son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava.
• Zamanaşımı: Dava şartı arabuluculukta büroya başvurudan son tutanağa kadar durur. Ayrıntılar: Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Kendiniz mi başvurmalısınız, avukatla mı?

Arabuluculuk başvurusunu kendiniz yapabilirsiniz; kanun avukat zorunluluğu getirmez. Ancak doğru büronun seçilmesi, tüm taleplerin eksiksiz yazılması, gerçek alacak tutarının hesaplanması ve anlaşma metninin güvenle imzalanması, sürecin sonucunu doğrudan belirler. Bu nedenle özellikle tutarın yüksek olduğu veya karşı tarafın avukatla temsil edildiği uyuşmazlıklarda sürece avukatla girmek önerilir. Ayrıntılar: Arabuluculukta Avukatla Temsil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.