Dava şartı arabuluculukta görüşmeler her zaman anlaşmayla sonuçlanmaz. Taraflar uzlaşamadığında veya karşı tarafa ulaşılamadığında arabulucu bir son tutanak düzenler. Bu belge, mahkemeye giden yolun anahtarıdır: Son tutanak olmadan dava şartı arabuluculuğa tabi bir davayı açamazsınız.
Son tutanak nedir?
Arabuluculuk faaliyetinin nasıl sona erdiğini gösteren resmi belgedir. Kanuna göre arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaştıkları, anlaşamadıkları veya faaliyetin nasıl sonuçlandığı bir tutanakla belgelendirilir. Bu belge arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlarınca imzalanır; taraflar imzalamazsa arabulucu sebebini belirterek tek başına imzalar.
Arabulucu faaliyeti şu hallerde sona erdirir ve son tutanağı düzenleyerek durumu arabuluculuk bürosuna bildirir:
- Taraflara ulaşılamaması
- Taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması
- Tarafların anlaşması
- Tarafların anlaşamaması
Son tutanakta neler yer alır?
Son tutanakta faaliyetin nasıl sonuçlandığı yazılır. Bunun dışında hangi hususların yazılacağına taraflar karar verir. Mazeretsiz olarak ilk toplantıya katılmayan taraf varsa bu durum da son tutanakta belirtilir. Arabuluculuk sırasında yapılan teklifler ve konuşulanlar, gizlilik ilkesi gereği tutanağa yazılmaz ve davada kullanılamaz.
Son tutanak davaya nasıl eklenir?
Dava şartı arabuluculuğa tabi bir davada davacı, anlaşamama son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.
- Son tutanak eklenmezse mahkeme davacıya, tutanağı bir haftalık kesin süre içinde sunmasını, aksi halde davanın usulden reddedileceğini ihtar eder.
- İhtara rağmen sunulmazsa dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden davanın usulden reddine karar verilir.
- Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava usulden reddedilir.
Anlaşamamadan sonra dava ne zaman açılmalı?
- İşe iade: Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür.
- Diğer alacak ve tazminatlar: Genel zamanaşımı süreleri uygulanır. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur; son tutanakla birlikte kalan süre işlemeye devam eder.
- İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı alınmışsa: Dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez; son tutanaktan sonra kalan süre içinde dava açılmalıdır.
Arabuluculuk sırasında icra takibi yapılırsa
Arabuluculuk bürosuna başvurulduktan sonra başvuran taraf aleyhine uyuşmazlık konusuyla ilgili icra takibi yapılırsa, başvuran taraf son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde menfi tespit davası açarak İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesinin ikinci fıkrasındaki tedbir imkanından yararlanabilir.
Son tutanağın yargılama giderlerine etkisi
- Dava şartı arabuluculukta Adalet Bakanlığınca ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır ve davada haksız çıkan taraftan alınır.
- Son tutanakta ilk toplantıya mazeretsiz katılmadığı belirtilen taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olur ve lehine vekalet ücretinin yalnızca yarısına hükmedilir (bu yaptırım tüketici aleyhine uygulanmaz).
Sık yapılan hatalar
- Son tutanağı arabulucudan almayı unutup dava açmak
- Arabuluculukta ileri sürülmeyen taleplerle dava açmak (davadaki taleplerin arabuluculuğa konu edilen uyuşmazlıkla örtüşmesi önemlidir)
- İşe iade için iki haftalık süreyi kaçırmak
- Arabuluculuk sürecinin zamanaşımını sonsuza kadar durdurduğunu düşünmek
Avukatla süreç
Anlaşamama halinde dava sürecine kesintisiz ve doğru taleplerle geçmek, arabuluculukta başlayan sürecin en kritik devamıdır. Arabuluculuk başvurusunu ve görüşmeleri bir avukatla yürütmek, hem talep kalemlerinin baştan doğru belirlenmesini hem de son tutanaktan sonra davanın zamanında ve eksiksiz açılmasını sağlar.
İlgili yazılar: Dava Şartı Arabuluculuk Rehberi · İşe İade Arabuluculuğu
Sürecinizi bir avukatla yürütmek ister misiniz? Arabuluculuğa avukatsız başvurmak ve görüşmelere tek başınıza katılmak mümkündür. Ancak alacaklarınızın doğru hesaplanması, taleplerin eksiksiz yazılması ve anlaşma metninin bilinçli imzalanması için sürecin bir avukatla yürütülmesi çoğu zaman hak kaybını önler. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk ile sağ alttaki WhatsApp butonu veya İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.

