Trafik kazası, iş kazası veya başka bir haksız fiil sonucu zarar gördüyseniz, tazminat talebiniz için mahkeme yolu çoğu zaman yıllar sürebilir: kusur raporları, maluliyet tespiti, aktüerya hesapları ve itirazlar… Bu tür uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk bulunmaz; ancak taraflar isterse ihtiyari arabuluculuk ile çok daha hızlı bir çözüme ulaşabilir.

Tazminat uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu mu?

• Trafik kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları, İş Mahkemeleri Kanunu’nda açıkça dava şartı arabuluculuğun dışında bırakılmıştır.
• Genel haksız fiil tazminatları da (örneğin bir başkasının kusuruyla oluşan zararlar) kural olarak dava şartı kapsamında değildir; ancak uyuşmazlık ticari nitelikte ve konusu para ise ticari dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Bu uyuşmazlıkların tamamı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği uyuşmazlıklar olduğu için ihtiyari arabuluculuğa elverişlidir.

Trafik kazalarında sigorta şirketine başvuru

Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası kapsamındaki tazminat taleplerinde, dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi başvuruyu belirli bir süre içinde sonuçlandırmazsa veya talebi reddederse, zarar gören kişi dava yoluna, Sigorta Tahkim Komisyonuna veya ihtiyari arabuluculuğa gidebilir. Hangi yolun daha uygun olduğu, talep tutarına, kusur durumuna ve sigorta limitlerine göre değişir.

İhtiyari arabuluculuğun avantajları

• Hız: Yıllar sürebilecek bir yargılama yerine haftalar içinde sonuç alınabilir.
• Esneklik: Tazminatın toplu veya taksitli ödenmesi, tedavi giderlerinin doğrudan karşılanması gibi çözümler üretilebilir.
• Uzman katkısı: Görüşmelere aktüer, hekim veya bilirkişi gibi uzmanlar katılabilir; hesaplama tartışmaları daha hızlı çözülür.
• Gizlilik: Görüşmelerde yapılan teklifler ve beyanlar, uzlaşma sağlanamazsa açılacak davada delil olarak kullanılamaz.
• Bağlayıcılık: Anlaşma belgesi, taraflar ve avukatları ile arabulucu tarafından imzalanırsa ilam niteliğinde olur; ödeme yapılmazsa doğrudan icra takibi başlatılabilir.

Zamanaşımına dikkat

Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde kural olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde fiilden itibaren on yıl içinde talepte bulunulmalıdır; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir. İhtiyari arabuluculukta zamanaşımı, arabuluculuk sürecinin başladığı tarihten sona erdiği tarihe kadar işlemez. Sürecin başlangıç tarihi, ilk toplantıda sürecin devam ettirilmesi konusunda anlaşılıp bunun tutanakla belgelendirildiği tarihtir. Bu nedenle zamanaşımına yakın taleplerde arabuluculuk sürecinin bir an önce ve usulüne uygun başlatılması gerekir.

Tazminat hesabında nelere dikkat edilmeli?

• Maluliyet oranı ve bu oranın hangi yönetmeliğe göre belirlendiği
• Geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik kalemlerinin ayrı ayrı hesaplanması
• Destekten yoksun kalma tazminatında desteğin gelir durumu ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler
• Tedavi, bakıcı ve araç değer kaybı gibi kalemler
• Kusur oranının tazminata etkisi
• Daha önce yapılan sigorta ödemelerinin mahsubu

Avukatla süreç

Tazminat hesabı, hukuki ve aktüeryal bilgi gerektirir. Karşı tarafta çoğu zaman uzman avukatları bulunan bir sigorta şirketi ya da işveren yer alır. Gerçek tazminat tutarını bilmeden kabul edilen bir teklif, zarar görenin uzun yıllar sürecek ihtiyaçlarını karşılamayabilir. Bu nedenle sürecin baştan bir avukatla yürütülmesi önerilir.

İlgili yazılar: İhtiyari Arabuluculuk Nedir? · Arabuluculukta Avukatla Temsil

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.