Arabuluculuk masasına oturan birçok kişinin aklındaki ilk soru şudur: “Burada söylediklerim veya yaptığım bir teklif, anlaşamazsak mahkemede aleyhime kullanılır mı?” Kanun bu soruya açık bir cevap verir: Hayır. Gizlilik, arabuluculuğun temel ilkelerinden biridir ve tarafların masada rahatça müzakere edebilmesinin güvencesidir.

Gizlilik yükümlülüğü

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na göre:

• Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça arabulucu, arabuluculuk faaliyeti çerçevesinde kendisine sunulan veya başka şekilde elde ettiği bilgi ve belgeler ile diğer kayıtları gizli tutmakla yükümlüdür.
• Aksi kararlaştırılmadıkça taraflar ve görüşmelere katılan diğer kişiler (avukatlar, uzmanlar) de gizliliğe uymak zorundadır.

Hangi beyan ve belgeler davada kullanılamaz?

Uyuşmazlıkla ilgili olarak dava açıldığında veya tahkime gidildiğinde taraflar, arabulucu veya arabuluculuğa katılan üçüncü kişiler şu beyan ve belgeleri delil olarak ileri süremez ve bunlar hakkında tanıklık yapamaz:

• Taraflarca yapılan arabuluculuk daveti veya bir tarafın arabuluculuğa katılma isteği
• Uyuşmazlığın arabuluculuk yoluyla sona erdirilmesi için ileri sürülen görüşler ve teklifler
• Arabuluculuk sırasında ileri sürülen öneriler veya herhangi bir vakıa ya da iddianın kabulü
• Sadece arabuluculuk faaliyeti dolayısıyla hazırlanan belgeler

Bu kural, beyan veya belgenin şekline bakılmaksızın uygulanır. Mahkeme, hakem veya idari makamlar bu bilgilerin açıklanmasını isteyemez. Bu beyan veya belgeler yine de delil olarak sunulmuşsa hükme esas alınamaz.

Örneğin bir işveren arabuluculukta “fazla mesai yaptırdığımızı kabul ediyoruz ama şu kadar ödeyebiliriz” demişse, işçi bu beyanı sonradan iş mahkemesinde delil olarak kullanamaz. Aynı şekilde işçinin “şu tutara razıyım” şeklindeki teklifi de davada aleyhine kullanılamaz.

İstisnalar

• Bilgilerin açıklanması bir kanun hükmüyle emredilmişse veya arabuluculuk sonunda varılan anlaşmanın uygulanması ve icrası için gerekliyse, gerekli ölçüde açıklanabilir.
• Hukuk davası ve tahkimde zaten ileri sürülebilecek deliller, sadece arabuluculukta sunuldukları için kullanılamaz hale gelmez. Örneğin bir bordro, arabuluculukta gösterilmiş olsa bile davada delil olarak sunulabilir; çünkü bu belge arabuluculuk için hazırlanmamıştır.

Gizliliği ihlal etmenin sonucu

Gizlilik yükümlülüğüne aykırı hareket ederek bir kişinin hukuken korunan menfaatinin zarar görmesine neden olan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.

Son tutanakta ne yazar?

Arabuluculuk sonunda düzenlenen tutanakta faaliyetin nasıl sonuçlandığı yazılır; bunun dışında hangi hususların yazılacağına taraflar karar verir. Görüşmelerde yapılan teklifler ve konuşulanlar tutanağa geçirilmez. Ancak dava şartı arabuluculukta ilk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf son tutanakta belirtilir.

Gizlilik neden önemli?

Gizlilik sayesinde taraflar:

• Kendi zayıf noktalarını açıkça konuşabilir,
• Pazarlık amaçlı teklifler sunabilir,
• Duygusal ve ticari kaygılarını dile getirebilir,
• Uyuşmazlığın kamuya açık bir yargılamaya dönüşmesini önleyebilir.

Avukatla katılmanın önemi

Gizlilik güvencesi, müzakereyi kolaylaştırır; ancak hangi bilginin paylaşılacağına ve hangi teklifin ne zaman yapılacağına ilişkin strateji yine de önemlidir. Avukatınız, gizlilik kurallarının sınırlarını bilerek müzakereyi sizin lehinize yönetebilir ve anlaşma metnine hangi hususların yazılacağını sizinle birlikte belirler.

İlgili yazılar: Arabuluculuk Nedir? · Arabulucu Aradı, Ne Yapmalıyım?

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.