Arabuluculuk yalnızca kişiler ve şirketler arasındaki uyuşmazlıklarla sınırlı değildir. Belediyeler, kamu kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri gibi idareler de özel hukuk ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuk sürecine taraf olabilir. Bu yazıda idareyle arabuluculuğun nasıl işlediğini anlatıyoruz.

İdare kimdir?

6325 sayılı Kanun’a göre idare; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli cetvellerde yer alan idare ve kurumlar ile mahalli idareler (belediyeler, il özel idareleri) ve bunların kurduğu işletmeler, özel kanunla kurulmuş kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait ortaklıkları kapsar.

Hangi uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişlidir?

Arabuluculuk yalnızca özel hukuk uyuşmazlıklarında uygulanır. İdarenin kamu gücünü kullanarak yaptığı işlemlerden doğan idari uyuşmazlıklar (örneğin bir imar kararının iptali, vergi tarhiyatı) arabuluculuğa elverişli değildir; bunlar idari yargının konusudur.

İdareyle arabuluculuğa konu olabilecek örnekler:

• Kamu kurumlarında işçi statüsünde çalışanların işçilik alacakları ve işe iade talepleri (bu uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır)
• İdarenin kiracı veya kiraya veren olduğu kira ilişkileri
• İdareyle yapılan özel hukuk sözleşmelerinden doğan alacaklar
• Kamu iktisadi teşebbüslerinin taraf olduğu ticari uyuşmazlıklar
• Haksız fiilden doğan ve adli yargıda görülen tazminat talepleri

İdareyi kim temsil eder?

Arabuluculuk müzakerelerinde idareyi, üst yönetici tarafından belirlenen iki üye ile hukuk birimi amiri veya onun belirleyeceği bir avukat ya da hukuk müşavirinden oluşan bir komisyon temsil eder. Komisyon, müzakereler sonunda gerekçeli bir rapor düzenler ve bu raporu beş yıl boyunca saklar.

Komisyon üyelerinin arabuluculuk kapsamında yaptıkları işler ve aldıkları kararlar nedeniyle açılacak tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir; Devlet, görevini kötüye kullanan üyeye rücu edebilir. Bu düzenleme, kamu görevlilerinin uzlaşma konusunda daha rahat karar verebilmesini amaçlar.

İdareyle arabuluculukta dikkat edilecekler

• İdareler bütçe ve onay süreçlerine bağlı olduğu için komisyonun yetki sınırları baştan sorulmalıdır.
• Talepler ve dayanakları, komisyonun gerekçeli rapor yazabileceği şekilde belgeli ve açık sunulmalıdır.
• Anlaşma belgesinde ödeme tarihi ve bütçe kaleminin belirlenmesi, tahsilatı kolaylaştırır.
• Kamu işçilerinde toplu iş sözleşmesi hükümlerinin alacak hesabına etkisi dikkate alınmalıdır.

Avukatla süreç

İdareyle yürütülen arabuluculukta karşı tarafta hukuk birimi bulunan bir komisyon yer alır. Talebinizin hukuki dayanaklarını ve belgelerini aynı düzeyde ortaya koyabilmek, anlaşma ihtimalini artırır. Bu nedenle idareyle arabuluculuğa avukatla katılmanız önerilir.

İlgili yazılar: Arabuluculuk Nedir? · İşçi-İşveren Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.