Birlikte kurulan bir şirket, zamanla ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıklara sahne olabilir: kar payı dağıtılmaması, yönetimden dışlanma, ortaklardan birinin şirketten ayrılmak istemesi ya da pay devri konusunda uzlaşamama… Bu uyuşmazlıklar mahkemeye taşındığında yıllarca sürebilir ve şirketin faaliyetlerini felç edebilir. Arabuluculuk, ortakların şirketi ve ilişkilerini koruyarak çözüm bulmasına imkan tanır.
Dava şartı mı, ihtiyari mi?
Türk Ticaret Kanunu’na göre ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuk dava şartıdır. Örneğin bir ortağın şirketten olan para alacağı veya bir ortağa karşı açılacak parasal tazminat davası bu kapsamda değerlendirilebilir.
Buna karşılık ortaklar arasındaki uyuşmazlıkların önemli bir kısmı para alacağı niteliği taşımaz:
- Genel kurul kararlarının iptali veya butlanı
- Ortaklıktan çıkma veya çıkarılma
- Haklı sebeple şirketin feshi
- Pay devrine onay verilmemesi
- Yönetim ve temsil yetkisine ilişkin anlaşmazlıklar
- Bilgi alma ve inceleme hakkı
Bu tür uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yoktur; ancak ortakların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği konularda ihtiyari arabuluculuk mümkündür. Bazı davaların (örneğin genel kurul kararının iptali) kanuni süreleri çok kısa olduğundan, arabuluculuk tercih edilirken bu sürelerin kaçırılmamasına özellikle dikkat edilmelidir.
Arabuluculukta hangi çözümler üretilebilir?
- Ayrılmak isteyen ortağın payının değeri üzerinde anlaşılarak diğer ortaklarca veya şirketçe satın alınması
- Kar payı dağıtım politikası üzerinde uzlaşma
- Yönetim ve imza yetkilerinin yeniden düzenlenmesi
- Ortaklar arası sözleşme (pay sahipleri sözleşmesi) hazırlanması
- Şirketin bölünmesi veya varlıkların paylaşılması
Mahkeme yalnızca hukuki bir sonuç belirleyebilirken, arabuluculukta ortaklar ticari gerçekliklere uygun, yaratıcı ve uygulanabilir çözümler geliştirebilir.
Gizlilik avantajı
Şirket içi uyuşmazlıkların kamuya açık bir yargılamaya dönüşmesi; müşteri, tedarikçi ve bankalar nezdinde şirketin itibarını zedeleyebilir. Arabuluculukta görüşmeler gizlidir ve yapılan teklifler sonradan davada delil olarak kullanılamaz.
Ticari arabuluculukta anlaşma belgesinin gücü
Ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, kanunda şerh zorunluluğu öngörülen haller dışında icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Pay devri gibi işlemlerde ise ticaret sicili ve şirket türüne özgü şekil şartlarının da yerine getirilmesi gerekir.
Avukatla süreç
Şirket ortaklığı uyuşmazlıkları; pay değerlemesi, şirket sözleşmesi hükümleri, ticaret sicili işlemleri ve vergisel sonuçlar gibi teknik konular içerir. Ortakların her birinin kendi avukatıyla sürece katılması, hem hakların doğru değerlendirilmesini hem de anlaşmanın uygulanabilir şekilde yazılmasını sağlar.
İhtiyari arabuluculuk hakkında: Dava şartı kapsamı dışında kalan ortaklık uyuşmazlıklarında ortaklar arabulucuyu birlikte seçebilir. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk, Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucudur. Kanun gereği aynı uyuşmazlıkta hem arabulucu hem taraf avukatı olarak görev üstlenilemez.
İlgili yazılar: Ticari Davalarda Arabuluculuk Şartı · İhtiyari Arabuluculuk Nedir?
Sürecinizi bir avukatla yürütmek ister misiniz? Arabuluculuğa avukatsız başvurmak ve görüşmelere tek başınıza katılmak mümkündür. Ancak alacaklarınızın doğru hesaplanması, taleplerin eksiksiz yazılması ve anlaşma metninin bilinçli imzalanması için sürecin bir avukatla yürütülmesi çoğu zaman hak kaybını önler. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk ile sağ alttaki WhatsApp butonu veya İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.