Gece geç saatlere kadar süren gürültü, alt kattaki restorandan gelen koku ve duman, yan arsadaki atölyenin sarsıntısı… Komşuluk ilişkilerinden doğan bu rahatsızlıklar, günlük hayatı ciddi biçimde etkileyebilir. Türk Medeni Kanunu bu durumlara karşı açık bir koruma sağlar ve 1 Eylül 2023’ten bu yana komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Taşkın kullanım yasağı
Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesine göre herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken, komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür.
Kanun özellikle, taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel adete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan:
- Duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak,
- Gürültü veya sarsıntı yaparak
rahatsızlık vermeyi yasaklar. Yerel adete uygun ve kaçınılmaz taşkınlıklardan doğan denkleştirmeye ilişkin haklar ise saklıdır.
Burada ölçüt “her türlü rahatsızlık” değil, hoş görülebilecek dereceyi aşan rahatsızlıktır. Örneğin şehir merkezindeki bir caddede normal trafik gürültüsü ile yerleşim alanında gece boyunca süren yüksek sesli müzik aynı şekilde değerlendirilmez.
Talep edilebilecek haklar
Taşkın kullanımdan zarar gören veya zarar görme tehlikesiyle karşılaşan komşu genel olarak:
- Zararın giderilmesini,
- Tehlikeye karşı önlem alınmasını,
- Uğradığı zararın tazminini
isteyebilir. Kat mülkiyetine tabi binalarda ise ayrıca Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı hükümleri de uygulanır. Ayrıntılar: Kat Mülkiyeti ve Komşu Hakkı Uyuşmazlıkları
Arabuluculuk süreci
- Başvuru, yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki (genellikle taşınmazın bulunduğu yer) arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hallerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir.
- Anlaşma halinde anlaşma belgesinin icra edilebilmesi için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur.
Arabuluculukta uygulanabilir çözümler
Komşuluk uyuşmazlıklarının başarısı, anlaşmanın somut ve ölçülebilir olmasına bağlıdır:
- “Hafta içi 22.00’den sonra yüksek sesli müzik yapılmayacaktır”
- “İşyerinin baca filtresi en geç 30 gün içinde yenilenecektir”
- “Klima dış ünitesi … tarihine kadar yan cepheye taşınacaktır”
- “Sızıntının yol açtığı hasar için … TL ödenecektir”
Genel ifadeler (“rahatsızlık verilmeyecektir”) uygulamada tartışmaya açıktır ve icrası zordur.
Kanıt toplamak
- Rahatsızlığın tarih ve saatlerini gösteren kayıtlar (günlük, ses ve video kayıtları)
- Diğer komşuların beyanları
- Yönetime veya belediyeye yapılan şikayetler
- Gerekirse bilirkişi ölçümü (ses düzeyi, koku, sarsıntı) için delil tespiti
Avukatla süreç
Komşuluk uyuşmazlıklarında “hoş görülebilecek derece” kavramı, somut olaya göre değerlendirilir ve ispatı önemlidir. Anlaşma metninin icra edilebilir şekilde yazılması da ayrı bir uzmanlık ister. Avukat desteği, hem talebinizin doğru kurulmasını hem de komşuluk ilişkisini tamamen koparmadan kalıcı bir çözüm bulunmasını kolaylaştırır.
İlgili yazılar: Apartman Aidatı ve Ortak Gider Borcu · Dava Şartı Arabuluculuk Rehberi
Sürecinizi bir avukatla yürütmek ister misiniz? Arabuluculuğa avukatsız başvurmak ve görüşmelere tek başınıza katılmak mümkündür. Ancak alacaklarınızın doğru hesaplanması, taleplerin eksiksiz yazılması ve anlaşma metninin bilinçli imzalanması için sürecin bir avukatla yürütülmesi çoğu zaman hak kaybını önler. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk ile sağ alttaki WhatsApp butonu veya İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.