İhbar tazminatı genellikle işçinin işverenden talep ettiği bir alacak olarak bilinir. Oysa iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan sona erdiren işçi de işverene karşı ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Bu talepler de kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işveren alacağı olduğundan, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Bildirim süreleri her iki taraf için geçerlidir

Belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmadan sona erdirmek isteyen taraf, karşı tarafa kanundaki bildirim sürelerine uymak zorundadır:

Çalışma süresi	Bildirim süresi
6 aydan az	2 hafta
6 ay – 1,5 yıl	4 hafta
1,5 yıl – 3 yıl	6 hafta
3 yıldan fazla	8 hafta

Bu sürelere uymayan taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Kural işçi için de geçerlidir: İstifa eden işçi, haklı bir nedeni yoksa bu süreler kadar çalışmaya devam etmeli veya işverenle başka bir şekilde anlaşmalıdır.

İşçi hangi hallerde ihbar tazminatı ödemez?

• İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle (örneğin ücretin ödenmemesi, kötü muamele, sağlık sebepleri) feshetmesi halinde bildirim süresine uyma yükümlülüğü yoktur. Ayrıntılar: İşçinin Haklı Nedenle Feshi
• Belirli süreli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatı kural olarak söz konusu olmaz; ancak süresinden önce haksız fesih başka tazminat sonuçları doğurabilir.
• Taraflar sözleşmenin sona erdirilmesi konusunda karşılıklı anlaşmışsa (ikale sözleşmesi), ihbar süresine uyulmaması tek başına tazminat doğurmaz.

İşveren talebinde arabuluculuk

İşveren, bildirim süresine uymadan işi bırakan işçiden ihbar tazminatı talep etmek istiyorsa; işçinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurmalıdır. Arabulucu, üç hafta içinde (en fazla bir hafta uzatmayla) süreci sonuçlandırır.

Uygulamada işveren ihbar tazminatı alacağını, işçiye ödenmesi gereken son ay ücreti gibi alacaklardan mahsup etmek isteyebilir. Ancak ücretin korunmasına ilişkin kurallar nedeniyle tek taraflı kesinti yapılması risklidir; bu tür konuların arabuluculukta açıkça konuşulup anlaşma belgesine yazılması daha güvenlidir.

İşçi açısından

İşverenin ihbar tazminatı talebiyle arabuluculuk daveti alan işçi:

• İşten ayrılma sebebinin haklı neden oluşturup oluşturmadığını değerlendirmeli,
• Varsa kendi alacaklarını (ödenmeyen ücret, fazla mesai, yıllık izin, kıdem tazminatı) aynı görüşmede gündeme getirmeli,
• İlk toplantıya mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından yaptırımı olduğunu unutmamalıdır.

Avukatla süreç

İşverenin ihbar tazminatı talebi, çoğu zaman işçinin karşı alacaklarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken bir uyuşmazlığa dönüşür. Ayrılma sebebinin hukuki niteliği, bildirim süresinin hesabı ve mahsup imkanı gibi konularda avukat desteği, her iki taraf için de dengeli bir çözüme ulaşmayı kolaylaştırır.

İlgili yazılar: İşverenler İçin Arabuluculuk Rehberi · Kıdem ve İhbar Tazminatı İçin Arabuluculuk

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.