Bir alacağınız için başlattığınız ilamsız icra takibine borçlu itiraz ettiğinde takip durur. Takibe devam edebilmek için ya icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeniz ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açmanız gerekir. İtirazın iptali davası açılacaksa, alacağın türüne göre önce arabulucuya başvurmak zorunlu olabilir.

Hangi alacaklarda arabuluculuk zorunlu?

Kanun koyucu itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarını da birçok alanda açıkça dava şartı arabuluculuk kapsamına almıştır:

• İşçilik alacakları: Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıyla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuk zorunludur.
• Ticari alacaklar: Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabuluculuk zorunludur.
• Kira alacakları: Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; kira alacağına ilişkin itirazın iptali davası da bu kapsamda değerlendirilir. (Kiralananın ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç.)
• Tüketici uyuşmazlıkları: Tüketici mahkemesinde görülecek itirazın iptali davalarında da kural olarak arabuluculuk aranır; hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar hariç.

İtirazın iptali davasında süre

İcra ve İflas Kanunu’na göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. Arabuluculuk dava şartı olan durumlarda, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar hak düşürücü süreler işlemez. Yine de bir yıllık sürenin sonuna bırakmadan başvuru yapılması önerilir.

İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması

Alacaklının elinde İcra ve İflas Kanunu’nda sayılan nitelikte bir belge (örneğin imzası ikrar edilmiş adi senet veya resmi belge) varsa, icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir. İtirazın kaldırılması bir icra hukuku yoludur; bu talep için arabuluculuk şartı aranmaz. Hangi yolun daha uygun olduğu elinizdeki belgelere göre değişir.

Borçlu tarafından: Menfi tespit ve istirdat

Borçlu olmadığınız bir borç için icra takibiyle karşılaştıysanız menfi tespit davası, borçlu olmadığınız bir parayı ödemek zorunda kaldıysanız istirdat davası açabilirsiniz. İşçilik ve ticari uyuşmazlıklarda bu davalar için de önce arabulucuya başvurmak gerekir.

Ayrıca arabuluculuk bürosuna başvurduktan sonra sizin aleyhinize uyuşmazlık konusuyla ilgili icra takibi yapılırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde menfi tespit davası açarak takibe karşı tedbir talep edebilirsiniz.

Arabuluculukta icra inkar tazminatı ve faiz

İtirazın iptali davasında alacak likit ise mahkeme, haksız itiraz eden borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedebilir. Arabuluculuk görüşmelerinde bu risk, işlemiş faiz ve icra masrafları da göz önünde bulundurularak pazarlık yapılır. Anlaşma halinde icra takibinin akıbeti (takipten feragat, masrafların paylaşımı) anlaşma belgesinde açıkça düzenlenmelidir.

Avukatla süreç

İcra takibi, itiraz, arabuluculuk ve dava arasındaki geçişler; süreler, görevli mahkeme ve icra inkar tazminatı gibi teknik konular içerir. Anlaşma halinde icra dosyasının nasıl kapatılacağı da önemlidir. Bu süreçleri bir avukatla yürütmek, hem alacaklı hem borçlu için zaman ve masraf kaybını önler.

İlgili yazılar: Ticari Davalarda Arabuluculuk Şartı · Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.