Karşı tarafın yurt dışında yaşadığı, yabancı bir şirketle ticari ilişkinin bulunduğu veya sözleşmenin yurt dışında ifa edildiği uyuşmazlıklar, mahkemede çözülmeye çalışıldığında tebligat, yetki ve tanıma-tenfiz gibi sorunlar nedeniyle çok uzun sürebilir. Arabuluculuk, bu tür yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda da kullanılabilir ve çoğu zaman çok daha pratik bir çözüm sunar.
Yabancı unsurlu uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli mi?
Evet. 6325 sayılı Kanun, yabancılık unsuru taşıyanlar da dahil olmak üzere, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarında uygulanır. Taraflardan birinin yabancı olması veya sözleşmenin yabancı bir ülkeyle bağlantılı olması arabuluculuğa engel değildir.
Uyuşmazlık Türk mahkemelerinde görülecek ve dava şartı arabuluculuk kapsamındaysa (örneğin yabancı bir şirketle konusu para olan ticari alacak), dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekebilir. Bunun dışında taraflar her zaman ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.
Yurt dışındaki taraf nasıl katılır?
Taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Yurt dışındaki bir kişi, Türk konsoloslukları aracılığıyla vekaletname vererek avukatının kendisini temsil etmesini sağlayabilir. Ayrıntılar: Arabuluculuk İçin Vekaletname
Milletlerarası sulh anlaşmaları (Singapur Sözleşmesi)
Türkiye, Arabuluculuk Sonucunda Yapılan Milletlerarası Sulh Anlaşmaları Hakkında Birleşmiş Milletler Konvansiyonu‘nu (Singapur Sözleşmesi) onaylamıştır. Bu Sözleşme kapsamında arabuluculuk sonucu düzenlenen sulh anlaşma belgelerinin Türkiye’de yerine getirilmesi için icra edilebilirlik şerhinin asliye ticaret mahkemesinden alınması zorunludur.
Şerh:
- Tarafların kararlaştırdığı yer mahkemesinden,
- Kararlaştırılmamışsa sırasıyla karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer mahkemesinden,
- Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden
istenebilir. İnceleme dosya üzerinden yapılır; mahkeme gerektiğinde duruşma açabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Uygulanacak hukuk ve görüşme dili baştan belirlenmelidir.
- Anlaşma belgesi, hangi ülkede icra edileceği düşünülerek hazırlanmalıdır.
- Taraflar arasında tahkim sözleşmesi varsa dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz; ancak taraflar yine de ihtiyari arabuluculuğa gidebilir.
- Döviz cinsinden alacaklarda ödeme para birimi ve kur esası açıkça yazılmalıdır.
Avukatla süreç
Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme, tebligat ve icra edilebilirlik gibi konular uzmanlık gerektirir. Anlaşma belgesinin hem Türkiye’de hem karşı tarafın ülkesinde uygulanabilir olması için sürecin bir avukatla yürütülmesi önerilir.
İhtiyari arabuluculuk hakkında: Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda taraflar arabulucuyu birlikte seçebilir. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk, Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucudur. Kanun gereği aynı uyuşmazlıkta hem arabulucu hem taraf avukatı olarak görev üstlenilemez.
İlgili yazılar: Ticari Davalarda Arabuluculuk Şartı · Şirket Ortakları Arasında Arabuluculuk
Sürecinizi bir avukatla yürütmek ister misiniz? Arabuluculuğa avukatsız başvurmak ve görüşmelere tek başınıza katılmak mümkündür. Ancak alacaklarınızın doğru hesaplanması, taleplerin eksiksiz yazılması ve anlaşma metninin bilinçli imzalanması için sürecin bir avukatla yürütülmesi çoğu zaman hak kaybını önler. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk ile sağ alttaki WhatsApp butonu veya İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.