Şirketler ve esnaf arasındaki en yaygın uyuşmazlık, ödenmeyen fatura ve cari hesap alacaklarıdır. Bu alacaklar ticari dava niteliğinde ve konusu bir miktar para olduğundan, dava açmadan veya itirazın iptali davasına gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Yasal dayanak
Türk Ticaret Kanunu’na göre ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Fatura bedeli, cari hesap bakiyesi, mal veya hizmet bedeli alacakları bu kapsamın tipik örnekleridir.
Ticari uyuşmazlıklarda arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hallerde bu süre en fazla iki hafta uzatılabilir.
Faturaya itiraz süresi neden önemli?
Türk Ticaret Kanunu’na göre bir faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa, bu içeriği kabul etmiş sayılır. Bu kural, fatura alacaklarında ispat bakımından önemli bir avantaj sağlar. Arabuluculuk görüşmelerinde de karşı tarafın faturaya süresinde itiraz edip etmediği, pazarlık gücünü doğrudan etkiler.
Ticari faiz
Ticari işlerde temerrüde düşen borçlu, kural olarak ticari temerrüt faizi (avans faizi oranı esas alınarak) öder; taraflar sözleşmede farklı bir faiz kararlaştırmış olabilir. Arabuluculukta asıl alacakla birlikte işlemiş faizin de hesaplanması, makul bir uzlaşma tutarının belirlenmesi için gereklidir.
Arabuluculuğa hazırlık
- Faturalar, irsaliyeler ve teslim belgeleri
- Cari hesap ekstresi ve mutabakat yazışmaları (BA/BS formları dahil)
- Sözleşme, sipariş formları ve e-posta yazışmaları
- Ticari defter kayıtları
- Varsa icra takibi ve itiraz dilekçesi
Ticari defterlerin usulüne uygun tutulması, ticari davalarda önemli bir delil kaynağıdır. Arabuluculuktan önce kayıtlarınızın karşı tarafın kayıtlarıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek, görüşmeyi hızlandırır.
İcra takibi başlattıysanız
Fatura alacağı için ilamsız icra takibi başlatıldı ve borçlu itiraz ettiyse, itirazın iptali davası açmadan önce de arabulucuya başvurmak gerekir. Ayrıntılar: İtirazın İptali Davası Öncesi Arabuluculuk
Arabuluculukta uzlaşma seçenekleri
- Alacağın bir kısmından feragat karşılığında hızlı tahsilat
- Taksitlendirme ve her taksit için kesin vade
- Taksitlerden biri ödenmezse kalan borcun muaccel olması
- Faiz ve masraflar konusunda uzlaşma
- Ticari ilişkinin devamına yönelik yeni koşullar
Anlaşma belgesinin gücü
Ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Borçlu anlaşmaya uymazsa, alacaklı yeniden dava açmadan doğrudan ilamlı icra takibi başlatabilir. Bu, ticari alacaklarda tahsilat güvencesini önemli ölçüde artırır.
Avukatla süreç
Ticari alacaklarda doğru faiz hesabı, delillerin değerlendirilmesi, icra takibiyle arabuluculuk arasındaki ilişki ve anlaşma belgesinin ilam niteliği kazanacak şekilde imzalanması, avukat desteğini özellikle değerli kılar. Ticari arabuluculukta anlaşma belgesinin doğrudan icra edilebilmesi için avukatların imzası gerektiğini unutmayın.
İlgili yazılar: Ticari Davalarda Arabuluculuk Şartı · Anlaşma Belgesi Kontrol Listesi
Sürecinizi bir avukatla yürütmek ister misiniz? Arabuluculuğa avukatsız başvurmak ve görüşmelere tek başınıza katılmak mümkündür. Ancak alacaklarınızın doğru hesaplanması, taleplerin eksiksiz yazılması ve anlaşma metninin bilinçli imzalanması için sürecin bir avukatla yürütülmesi çoğu zaman hak kaybını önler. Sitenin hazırlayıcısı Av. Arb. Erdem Yavrutürk ile sağ alttaki WhatsApp butonu veya İletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.