Arabuluculuk sürecinde karşılaşacağınız bazı hukuki kavramlar ilk bakışta karmaşık görünebilir. Aşağıda en sık kullanılan terimleri sade bir dille açıkladık ve ayrıntılı rehberlerimize bağlantı verdik.

A – D

Anlaşamama son tutanağı: Arabuluculukta uzlaşma sağlanamadığında düzenlenen ve dava açarken dava dilekçesine eklenmesi gereken belge. Bkz. Son Tutanak

Anlaşma belgesi: Taraflar uzlaştığında düzenlenen ve anlaşmanın kapsamını gösteren belge. Uygun şartlarda mahkeme kararı gücündedir. Bkz. Anlaşma Belgesi Kontrol Listesi

Arabulucu: Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı, tarafsız ve bağımsız, uzmanlık eğitimi almış kişi. Karar vermez; tarafların çözümü kendilerinin bulmasına yardım eder. Bkz. Arabulucu Ne Yapar, Ne Yapamaz?

Arabuluculuk bürosu: Adliyelerde dava şartı arabuluculuk başvurularını alan ve arabulucu görevlendiren birim.

Dava şartı arabuluculuk: Kanunda sayılan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın zorunlu olması. Bkz. Dava Şartı Arabuluculuk Rehberi

G – İ

Gizlilik: Arabuluculukta yapılan teklif ve beyanların gizli tutulması ve davada delil olarak kullanılamaması. Bkz. Arabuluculukta Gizlilik

Hak düşürücü süre: Geçmesiyle hakkın tamamen ortadan kalktığı süre (örneğin işe iade için bir aylık başvuru süresi).

İbra: Bir tarafın diğerini borçtan kurtardığını beyan etmesi. Anlaşma belgelerindeki genel ibra ifadeleri, belgede sayılmayan alacakların da kaybına yol açabilir.

İcra edilebilirlik şerhi: Anlaşma belgesinin icra yoluyla takip edilebileceğini gösteren ve sulh hukuk mahkemesinden (dava sırasında davanın görüldüğü mahkemeden) alınan onay. Kira, kat mülkiyeti, ortaklığın giderilmesi, komşu hakkı ve taşınmaz devrine ilişkin anlaşmalarda zorunludur.

İhtiyari arabuluculuk: Tarafların kendi istekleriyle ve arabulucuyu birlikte seçerek başvurduğu arabuluculuk. Bkz. İhtiyari Arabuluculuk

İlam niteliğinde belge: Mahkeme kararı gibi doğrudan icra takibine konu edilebilen belge. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi (şerh zorunluluğu olan haller dışında) bu niteliktedir.

İlk toplantı: Arabulucunun tarafları davet ettiği ilk görüşme. Dava şartı arabuluculukta mazeretsiz katılmamanın yargılama giderleri bakımından yaptırımı vardır (tüketici aleyhine uygulanmaz).

K – Z

Kanuni temsilci: Şirketler gibi tüzel kişileri veya kısıtlıları temsil yetkisine sahip kişi.

Menfi tespit davası: Borçlu olunmadığının tespiti için açılan dava. İşçilik ve ticari uyuşmazlıklarda öncesinde arabuluculuk zorunludur.

Muacceliyet şartı: Taksitlerden biri ödenmezse kalan borcun tamamının hemen ödenmesi gerektiğine ilişkin hüküm.

Sicil: Arabulucuların kayıtlı olduğu, Adalet Bakanlığınca tutulan liste.

Tarafsızlık: Arabulucunun taraflardan hiçbirinin lehine davranmama yükümlülüğü. Arabulucu, görev yaptığı uyuşmazlıkla ilgili davada taraflardan birinin avukatı olamaz.

Uyuşmazlık konusu: Arabuluculukta görüşülen talepler; başvuruda eksiksiz yazılması önemlidir.

Yetki itirazı: Başvurunun yetkisiz arabuluculuk bürosuna yapıldığı iddiası; en geç ilk toplantıda ileri sürülmelidir. Bkz. Yetkili Büro

Zamanaşımı: Belirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava yoluyla talep edilememesi. Dava şartı arabuluculukta büroya başvurudan son tutanağa kadar durur. Bkz. Arabuluculuk ve Zamanaşımı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.